Increasing competitiveness of airlines in the European passenger transportation market

Marcin Stanuch; Isa Maksims Seidametovs; Vladimirs Reiskarts

doi:10.55225/pel.687

Autor

Marcin Stanuch Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie https://orcid.org/0000-0003-1431-8012
Isa Maksims Seidametovs Instytut Lotniczy w Rydze, Łotwa
Vladimirs Reiskarts Instytut Lotniczy w Rydze, Łotwa

DOI:

https://doi.org/10.55225/pel.687

Słowa kluczowe:

linia lotnicza, konkurencyjność, strategia, efektywność

Abstrakt

Celem artykułu jest analiza rosnącej konkurencyjności linii lotniczych na europejskim rynku przewozów pasażerskich na przykładzie trzech przedsiębiorstw: Turkish Airlines, TUI Group i Ryanair Holdings. Podjęto próbę określenia poprawy konkurencyjności linii lotniczych na europejskim rynku przewozów pasażerskich poprzez porównawczą analizę ekonomiczną wiodących przewoźników. Rosnąca presja finansowa, nierówne otoczenie regulacyjne i wysiłki na rzecz odbudowy po pandemii sprawiają, że europejskie linie lotnicze stoją w obliczu poważnych wyzwań. Przeprowadzone przez autorów badania identyfikują kluczowe wskaźniki efektywności oraz oceniają różnice strukturalne i zarządcze między głównymi graczami na rynku. Do oceny konkurencyjności zastosowano metodę TOPSIS, która pozwala na jednoczesne uwzględnienie kryteriów korzystnych i niekorzystnych dla badanych podmiotów. Badania pokazują, że efektywność floty, struktura hubów, produktywność pracowników i jakość obsługi klienta znacząco wpływają na konkurencyjność linii lotniczych.

Statystyka pobrań

Statystyki pobrań nie są jeszcze dostępne

Bibliografia

AirlineRatings. (2025). Passenger Satisfaction Scores. Available at: https://www.airlineratings.com/ [access: 2025-05-27]. Google Scholar

Button, K., & Ison, S. (2020). Air Transport Economics. Routledge. Google Scholar

Czerwińska-Kayzer, D., Florek, J., Stanisławska, J. (2013). Zastosowanie metody TOPSIS do oceny sytuacji finansowej przemysłu spożywczego [= Application of the TOPSIS method to assess the financial situation of the food industry]. Zagadnienia Ekonomiki Rolnej, 335(2), 22–37. Google Scholar

Doganis, R. (2019). Flying Off Course: Airline Economics and Marketing. Routledge. Google Scholar

Eurocontrol. (2025). European Aviation Overview 2024. Available at: https://www.eurocontrol.int/sites/default/files/2025-01/eurocontrol-european-aviation-overview-20250123-2024-review.pdf [access: 2025-10-07]. Google Scholar

European Aviation Safety Agency (EASA). (2024). European Aviation Safety Agency (EASA) 2023. Available at: https://www.easa.europa.eu/en [access: 2025-05-27]. Google Scholar

European Parliament and Council. (2004). Regulation (EC) No. 261/2004 of the European Parliament and of the Council of 11 February 2004 establishing common rules on compensation and assistance to passengers in the event of denied boarding and of cancellation or long delay of flights, and repealing Regulation (EEC) No. 295/91. Official Journal of the European Union, L 46, 1–8. Google Scholar

Firlej, K.A., Firlej, C., & Luty, L. (2024). Access to sources of stable, sustainable, and modern energy as a goal of sustainable development in the European Union: Are the Scandinavian countries leading the energy transition? Entrepreneurial Business and Economics Review, 12(4), 75–95. https://doi.org/10.15678/EBER.2024.120405. Google Scholar

Fu, X., Oum, T.H., & Zhang, A. (2010). Air Transport Liberalization and Its Impacts on Airline Competition and Air Passenger Traffic. Transportation Journal, 49(4), 24–41. https://doi.org/10.2307/40904912. Google Scholar

Gillen, D. (2006). Airline Business Models and Networks: Regulation, Competition and Evolution in Aviation Markets. Review of Network Economics, 5(4), 366-385. https://doi.org/10.2202/1446-9022.1103. Google Scholar

Gillen, D., & Morrison, W.G. (2005). Regulation, competition and network evolution in aviation. Journal of Air Transport Management, 11(3), 161–174. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2005.03.002. Google Scholar

Göv, A.S. (2020). Strategic Alliances in Airline Business: Comparison of SkyTeam, Oneworld, Star Alliance Groups. Yönetim Bilimleri Dergisi, 18(36), 815–837. https://doi.org/10.35408/comuybd.629382. Google Scholar

ICAO. (2024). ICAO Economic Report 2023. Available at: https://www.icao.int/ [access: 2025-05-27]. Google Scholar

International Air Transport Association (IATA). (2024). IATA Reports 2023. Available at: https://www.iata.org/en/ [access: 2025-05-27]. Google Scholar

Porter, M.E. (1980). Competitive Strategy: Techniques for Analyzing Industries and Competitors. Free Press. Google Scholar

Prahalad, C.K., & Hamel, G. (1990). The Core Competence of the Corporation. Harvard Business Review, 68(3), 79–91. Google Scholar

Ryanair Holdings. (2025). Ryanair Holdings Corporate Data. Available at: https://corporate.ryanair.com/? [access: 2025-05-27]. Google Scholar

Solovyov, P.S. (2022). Economics of Transport. Riga: TSI. Google Scholar

TUI Group. (2024). TUI Group Financial Overview. Available at: https://www.tuigroup.com/en/ [access: 2025-05-27]. Google Scholar

Turkish Airlines. (2024) Turkish Airlines Annual Report 2023. Available at: https://investor.turkishairlines.com/documents/yillik-raporlar/thy_frae_2023_web.pdf [access: 2025-05-27]. Google Scholar

Wittman, MD., & Swelbar, W.S. (2013). Trends and Market Impacts of the Emerging Low-Cost Carrier Sector in the U.S. Airline Industry. MIT. Google Scholar