Ewolucja dochodów i wydatków gminy miejsko-wiejskiej w latach 2019–2023: Studium przypadku gminy Żabno

Aleksandra Kurzawska; Norbert Szczęch

doi:10.55225/pel.705

Autor

Aleksandra Kurzawska Akademia Tarnowska
Norbert Szczęch Akademia Tarnowska https://orcid.org/0000-0002-5307-1086

DOI:

https://doi.org/10.55225/pel.705

Słowa kluczowe:

finanse samorządowe, budżet gminy, dochody i wydatki, inwestycje lokalne, stabilność finansowa

Abstrakt

Artykuł przedstawia analizę zmian w strukturze dochodów, wydatków oraz zadłużenia gminy miejsko-wiejskiej Żabno w latach 2019–2023. Celem opracowania jest ocena stabilności finansowej jednostki samorządu terytorialnego w warunkach istotnych turbulencji społeczno-gospodarczych związanych z pandemią COVID-19, wzrostem inflacji oraz skutkami wojny w Ukrainie. Zastosowano metodę studium przypadku, wykorzystując analizę ilościową i jakościową danych budżetowych oraz analizę wskaźnikową. Stabilność finansową zoperacjonalizowano poprzez relację zadłużenia do dochodów, udział wydatków majątkowych w wydatkach ogółem, poziom dochodów i wydatków per capita oraz strukturę dochodów. Dodatkowo przeprowadzono analizę porównawczą z gminami miejsko-wiejskimi w Polsce na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS). Wyniki wskazują, że w analizowanym okresie dochody gminy wzrosły z 79,3 mln zł do 111,7 mln zł (o 40,8%), natomiast wydatki z 75,6 mln zł do 116,1 mln zł (o 53,6%). Wydatki majątkowe zwiększyły się ponad pięciokrotnie – z 7,7 mln zł do 39,0 mln zł – a ich udział w wydatkach ogółem wzrósł z 10,2% do 33,6%, przekraczając średnią dla gmin miejsko-wiejskich w Polsce. Relacja zadłużenia do dochodów utrzymywała się na bezpiecznym poziomie 16–25%. Otrzymane wyniki potwierdzają, że gmina Żabno prowadziła zrównoważoną i prorozwojową politykę finansową, łącząc ostrożność fiskalną z intensywną działalnością inwestycyjną, mimo podwyższonej niepewności gospodarczej.

Statystyka pobrań

Statystyki pobrań nie są jeszcze dostępne

Bibliografia

GUS. (2026). Bank Danych Lokalnych. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny. Dostępny w Internecie: https://bdl.stat.gov.pl/ [dostęp: 2026-02-27]. Google Scholar

Kowalska, I. (2022). Finansowanie przez jednostki samorządu terytorialnego zadań w zakresie pomocy uchodźcom z Ukrainy na przykładzie wybranych miast. Finanse Komunalne, 6, 9–19. Google Scholar

Ładysz, I. (2023). Wybrane współczesne problemy jednostek samorządu terytorialnego w Polsce w latach 2018–2022. Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego, 17(2), 123–143. DOI: 10.34862/rbm.2023.2.7. DOI: https://doi.org/10.34862/rbm.2023.2.7 Google Scholar

Łubina, J. (2021). Oddziaływanie pandemii COVID-19 na finanse jednostek samorządu terytorialnego. Prawo Budżetowe Państwa i Samorządu, 4(9), 103–116. DOI: 10.12775/PBPS.2021.024. DOI: https://doi.org/10.12775/PBPS.2021.024 Google Scholar

McDonald, B.D. (2018). Local governance and the issue of fiscal health. State and Local Government Review, 50(1), 46–55. DOI: 10.1177/0160323X18765919. DOI: https://doi.org/10.1177/0160323X18765919 Google Scholar

Ociepa-Kicińska, E., Gorzałczyńska-Koczkodaj, M., Brzozowska, K., Pluskota, P. (2022). Ocena kondycji finansowej jednostek samorządu terytorialnego w obliczu pandemii COVID-19 na przykładzie województw samorządowych w Polsce. Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna, 59, 149–165. DOI: 10.14746/rrpr.2022.59.10. DOI: https://doi.org/10.14746/rrpr.2022.59.10 Google Scholar

Urząd Miejski w Żabnie. (2020a). Dokumenty – raport za 2019 r. Biuletyn Informacji Publicznej. Dostępny w Internecie: https://bip.malopolska.pl/umwzabno,m,336361,2020r.html [dostęp: 2025-10-21]. Google Scholar

Urząd Miejski w Żabnie. (2020b). Sprawozdania budżetowe [za lata 2019–2023]. Biuletyn Informacji Publicznej. Dostępny w Internecie: https://bip.malopolska.pl/umwzabno,m,272394,sprawozdania.html [dostęp: 2025-10-21]. Google Scholar

Urząd Miejski w Żabnie. (2021). Raport za 2020 r. Biuletyn Informacji Publicznej. Dostępny w Internecie: https://bip.malopolska.pl/umwzabno,m,393139,2021r.html [dostęp: 2025-10-21]. Google Scholar

Urząd Miejski w Żabnie. (2022). Raport za 2021 r. Biuletyn Informacji Publicznej. Dostępny w Internecie: https://bip.malopolska.pl/umwzabno,m,413387,2022r.html [dostęp: 2025-10-21]. Google Scholar

Urząd Miejski w Żabnie. (2023). Raport za 2022 r. Biuletyn Informacji Publicznej. Dostępny w Internecie: https://bip.malopolska.pl/umwzabno,m,424634,2023r.html [dostęp: 2025-10-21]. Google Scholar

Urząd Miejski w Żabnie. (2024). Raport za 2023 r. Biuletyn Informacji Publicznej. Dostępny w Internecie: https://bip.malopolska.pl/umwzabno,m,437329,2024r.html [dostęp: 2025-10-21]. Google Scholar

Rodríguez Bolívar, M.P., Navarro-Galera, A., Alcaide Muñoz, L., López-Subirés, M.D. (2016). Risk factors and drivers of financial sustainability in local government: An empirical study. Local Government Studies, 42(1), 29–51. DOI: 10.1080/03003930.2015.1061506. DOI: https://doi.org/10.1080/03003930.2015.1061506 Google Scholar

Sohl, S., Peddle, M.T., Thurmaier, K., Wood, C.H., Kuhn, G. (2009). Measuring the financial position of municipalities: Numbers do not speak for themselves. Public Budgeting & Finance, 29(3), 74–96. DOI: 10.1111/j.1540-5850.2009.00937.x. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1540-5850.2009.00937.x Google Scholar

Zawora, J. (2015). Analiza wskaźnikowa w procesie zarządzania finansami samorządowymi. Zarządzanie Finansami i Rachunkowość, 3(4), 33–45. DOI: 10.22630/ZFIR.2015.3.4.30. DOI: https://doi.org/10.22630/ZFIR.2015.3.4.30 Google Scholar

Zygierewicz, M. (2013). Stabilność finansowa. Annales, 47(3), 686–695. DOI: 10.17951/h.2013.47.3.685. Google Scholar