Kampania wyborcza partii politycznych do Sejmu Ustawodawczego w 1919 roku
DOI:
https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.5570Słowa kluczowe:
wybory, Sejm Ustawodawczy, partie polityczne, kampanieAbstrakt
Artykuł przedstawia tematykę kampanii wyborczej partii politycznych do Sejmu Ustawodawczego w 1919 r. Koncentruje się na przebiegu akcji wyborczej. Dla formacji politycznych wybory stanowiły nie tylko test zaufania społecznego, ale były także miernikiem układu sił politycznych w społeczeństwie.
Pobrania
Bibliografia
Źródła archiwalne
Archiwum Akt Nowych w Warszawie:
Zbiór druków ulotnych
Polskie Stronnictwo Ludowe „Wyzwolenie”
Źródła drukowane
Dziennik Juliusza Zdanowskiego, t. 2: 15 X 1918–23 VI 1919, oprac. J. Faryś, T. Sikorski, H. Walczak i A. Wątor, Szczecin 2014.
Dziennik Praw Państwa Polskiego nr 18, poz. 47
Dziennik Praw Państwa Polskiego 1918–1919, nr 4–5, poz. 42, 90.
Ordynacja wyborcza do Sejmu Ustawodawczego Republiki Polskiej. Wraz z instrukcją i uwagami, oprac. T. Reger, Cieszyn 1919.
Okólnik Ministra Spraw Wewnętrznych do Ob. Komisarzy Ludowych w przedmiocie wyborów do Sejmu Ustawodawczego, „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych” 1918, nr 4, s. 9.
Okólnik Ministra Spraw Wewnętrznych w przedmiocie zabronienia w d. 25 i 26 stycznia 1919 r. wyszynku trunków, „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych” 1919, nr 6, s. 11.
Program Polskiego Stronnictwa Ludowego Piast, 29 VI 1919 r., [w:] Materiały źródłowe do historii polskiego ruchu ludowego, t. 2: 1918–1921, oprac. S. Giza, S. Lato, Warszawa 1967, s. 58–71.
Program Polskiego Stronnictwa Ludowego „Wyzwolenie”, 2 XI 1918 r., [w:] Materiały źródłowe do historii polskiego ruchu ludowego, t. 2: 1918–1921, oprac. S. Giza, S. Lato, Warszaw 1967, s. 49–58.
Rozporządzenie Rady Ministrów z 5 stycznia 1919 r. o wprowadzeniu stanu wyjątkowego w st. M. Warszawy i pow. Warszawskim „Dziennik Praw Państwa Polskiego” 1919, nr 2, poz. 82.
Prasa
„Gazeta Warszawska”
„Kurier Warszawski”
„Kurier Poznański”
„Piast”
„Przyjaciel Ludu”
„Robotnik”
„Wyzwolenie”
„Ziemia Lubelska”
Literatura
Ajnenkiel A., Parlamentaryzm II Rzeczypospolitej, Warszawa 1975.
Ajnenkiel A., Od rządów ludowych do przewrotu majowego. Zarys dziejów politycznych Polski 1918–1926, Warszawa 1978.
Ajnenkiel A., Przewrót majowy, Warszawa 1987.
Bałabuch H., „Myśl niepodległa” o niepodległości. Publicystyka Andrzeja Niemojewskiego
z lat 1917–1919, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodkowska. Lublin-Polonia Sectio F” 2009, t. 64, s. 115–138.
Bachurowicz-Tocka M., Udział kobiet w wyborach do Sejmu Ustawodawczego na łamach prasy lokalnej wybrane przykłady, „Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych” 2019, nr 1, s. 54–69.
Czapiewski, Janc K., Od analfabetyzmu do wykształcenia wyższego, [w:] Ciągłość i zmiana. Sto lat rozwoju polskiej wsi, t. 1. red. nauk. M. Halamska, M. Stanny, J. Wilkin, Warszawa 2019, s. 147–169.
Czerpak S., Ruch chłopski w powiecie tarnobrzeskim w latach 1918–1921, „Roczniki Dziejów Ruchu Ludowego” 1961, nr 3, s. 72-113.
Danowska-Prokop B., Polityka gospodarcza pierwszego dziesięciolecia II Rzeczypospolitej w ocenie polskich ekonomistów, „Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach” 2018, nr 367, s. 48–58.
Drewicz M., Polskie wybory 1919. Agitacja w pięciu tygodnikach „Gazeta Świąteczna”, „Zorza”, „Wyzwolenie”, „Rząd i Wojsko”, „Piast”, Warszawa 2011, s. 283–285.
Engelgard J., Narodowa Demokracja w walce o niepodległość, [w:] Aby Polska była niepodległa i ludowa. Działalność polskiego ruchu ludowego na tle innych ruchów społeczno-politycznych, red. J. Gmitruk, Warszawa 2019, s. 87–103.
Faliński S., Poglądy społeczno-ekonomiczne Związku Ludowo-Narodowego, Warszawa 2007.
Gmitruk J., Ludowcy w walce o niepodległość, Warszawa 2019.
Goclon J., Działalność Ignacego Paderewskiego na stanowisku Prezesa Rady Ministrów (16 stycznia 1919 — 6 grudnia 1919), „Niepodległość i Pamięć” 2011, t. 18, nr 2 (34), s. 145–170.
Hampel J., Stosunki społeczne i polityczne w okresie II Rzeczypospolitej, [w:] Tarnobrzeg. Dzieje miasta, red. F. Kiryk, Tarnobrzeg 2015, s. 451-532.
Hemmerling Z., PSL „Wyzwolenie” w parlamentach II Rzeczypospolitej 1919–1931, Warszawa 1990.
Horwitz M., O taktyce i stosunku do parlamentaryzmu, [w:] Tenże, Wybór pism, Warszawa 1967, s. 29–38.
Holzer J., Polska Partia Socjalistyczna w latach 1917–1919, Warszawa 1962.
Jachymek J., Koncepcje ustrojowe PSL „Wyzwolenie” (1918–1931), [w:] Polskie Stronnictwo Ludowe „Wyzwolenie”. Rozważania o partii z perspektywy stulecia, red. M. Wichmanowski, Warszawa 2016, s. 81–103.
Jachymek J., Myśl polityczna PSL Wyzwolenie 1918–1931, Lublin 1983.
Kacperski K., System wyborczy do Sejmu i Senatu u progu Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 2007.
Kacperski K., Problematyka czynnego i biernego prawa wyborczego kobiet w wyborach do Sejmu Ustawodawczego w świetle publicystyki politycznej II Rzeczypospolitej (listopad 1918 r. – styczeń 1919 r.), „Przegląd Sejmowy” 2019, nr 5 (154), s. 5–28.
Kamińska-Szmaj I., Judzi, zohydza ze czci odziera. Język propagandy politycznej w prasie 1919–1923, Wrocław 1994.
Kozyra W., Stanisław Wojciechowski — minister spraw wewnętrznych Polski Odrodzonej (16 stycznia 1919 – 23 czerwca 1920), „Niepodległość i Pamięć” 2018, nr 4 (64), s. 103–130.
Kozyra W., Polityka administracyjna ministrów spraw wewnętrznych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1918–1939, Lublin 2009.
Kozyra W., Polityka administracyjna ministrów spraw wewnętrznych w zakresie organizacji i funkcjonowania urzędów organów administracji w latach 1919–1926, „Dzieje Biurokracji” 2018, t. 8, s. 19–40.
Kozyra W., Polityka administracyjna ministrów spraw wewnętrznych wobec życia społeczno-politycznego w Polsce w latach 1918–1922, [w:] Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego, t. 10, red. J. Malec, Kraków 2007, s. 323–359.
Leczyk M., Kształt społeczno-polityczny II Rzeczypospolitej (1918–1923), Warszawa 1979.
Łossowski P., Polityka II Rzeczypospolitej wobec państw sąsiednich, „Niepodległość i Pamięć” 1998, t. 5, nr 4 (13), s. 43–56.
Maj E., Komunikowanie polityczne Narodowej Demokracji 1918–1939, Lublin 2010.
Maj E., Związek Ludowo-Narodowy 1919–1928. Studium z dziejów myśli politycznej, Lublin 2000.
Mielcarek T., Prasa w systemie politycznym Drugiej Rzeczypospolitej (1918–1939), Sosnowiec 2009.
Nowak K., Lata 1918–1920, [w:] Śląsk Cieszyński w latach 1918–1945, red. K. Nowak, Cieszyn 2015, s. 15–66.
Notkowski A., Państwowa polityka prasowa Drugiej Rzeczypospolitej (1918–1939), „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej” 1978, nr 17 (1), s. 66–87.
Paczkowski, Prasa w życiu politycznym Drugiej Rzeczypospolitej, „Dzieje Najnowsze” 1978, R. 10, nr 3, s. 29–53.
Ptak M. J., Przejściowe ośrodki i organy władzy na ziemiach zaboru austriackiego (1918–1921), [w:] Okresy przejściowe — ustrój i prawo, red. J. Przygodzki, Wrocław 2019, s. 121–124.
Próchnik A., Pierwsze piętnastolecie Polski niepodległej, Warszawa 1983.
Posłowie i senatorowie Rzeczypospolitej Polskiej 1919–1939. Słownik biograficzny, t. 1 A–D, oprac. M. Smogorzewska, red. nauk. A. K. Kunert, Warszawa 1998.
Rudnicki Sz., Polska mozaika społeczna, [w:] Polski wiek XX, t. 1, red. K. Persak, P. Machcewicz, Warszawa 2009, s. 301–328.
Wapiński R., Narodowa Demokracja 1893–1939. Ze studiów nad dziejami myśli nacjonalistycznej, Wrocław 1980.
Wróbel J., Wybory do Sejmu Ustawodawczego i Senatu w latach 1919–1922 ze szczególnym uwzględnieniem powiatu rzeszowskiego, [w:] Polska i jej wschodni sąsiedzi, t. 1–2, red. A. Andrusiewicz, Rzeszów 1997–2002, s. 238–247.
Winnicki J., Rada Regencyjna Królestwa Polskiego i jej organy (1917–1918), Wrocław 2017.
Śliwa M., Myśl polityczna Mieczysława Niedziałowskiego 1893–1940, Warszawa 1980.
Śliwa M., Socjaliści w odbudowie niepodległości, [w:] Aby Polska była niepodległa i ludowa. Działalność polskiego ruchu ludowego na tle innych ruchów społeczno-politycznych, red. J. Gmitruk, Warszawa 2019, s. 75–87.
Zackiewicz G., Polscy socjaliści w kampanii wyborczej do Sejmu Ustawodawczego na przełomie 1918 i 1919 r., „Piotrkowskie Zeszyty Historyczne” 2020, t. 21, z. 1, s. 65–86.
Żarnowski J., Polska Partia Socjalistyczna, [w:] Życie polityczne w Polsce 1918–1939, red. J. Żarnowski, Warszawa 1985, s. 87–121.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.