Apoteoza śląskiego górnika: scapegoating w "Paciorkach jednego różańca" Kazimierza Kutza

Scapegoating in "The Beads of One Rosary"

Autor

DOI:

https://doi.org/10.55225/hcs.547

Słowa kluczowe:

kozioł ofiarny, wiktymizacja, Kazimierz Kutz, René Girard

Abstrakt

Trzecia część legendarnej Trylogii śląskiej w reżyserii Kazimierza Kutza, Paciorki jednego różańca, jest kroniką burzenia nie tylko historycznej architektury Giszowca (Katowice), ale także tragicznego upadku głównego bohatera filmu, emerytowanego górnika i przodownika pracy, Karola Habryki. Poniższy artykuł analizuje jego status jako nie-mitycznego ale nie-czystego kozła ofiarnego, a zatem ofiary zbiorowych, a zarazem skutecznych, prześladowań ze strony reżimu komunistycznego w Polsce. W świetle girardowskiej teorii wiktymizacji, zwłaszcza w odniesieniu do biblijnej opowieści o Hiobie, śmierć Habryki przywraca pokój w społeczności pełnej niezgody, co prowadzi z kolei do jego deifikacji przez samych prześladowców, w mechanistycznym procesie preferowanym przez systemy totalitarne w czasach kryzysu.

Statystyka pobrań

Statystyki pobrań nie są jeszcze dostępne

Barge L., René Girard’s Categories of Scapegoats and Literature of the South, “Christianity and Literature” 2001, vol. 50, no. 2, pp. 247–268. DOI: https://doi.org/10.1177/014833310105000206   Google Scholar

Copik I., Ostatni bastion śląskości? Repetycje z twórczości Kazimierza Kutza (wokół filmu Paciorki Jednego Różańca), “Studia Śląskie” 2019, vol. 84, pp. 91–103.   Google Scholar

Girard R., Job as Failed Scapegoat, [in:] The Voice from the Whirlwind: Interpreting “The Book of Job”, ed. by L.G. Perdue, W.C. Gilpin, Nashville 1992, pp. 185–207.   Google Scholar

Girard R., Job: The Victim of His People, Stanford 1987. DOI: https://doi.org/10.1515/9781503622999   Google Scholar

Girard R., The Scapegoat, transl. by Y. Freccero, Baltimore 1986.   Google Scholar

Girard R., Rocha J.C. de Castro, Antonello P., Evolution and Conversion: Dialogues on the Origins of Culture, London 2017.   Google Scholar

Klaußmann A.O., Oberschlesien Vor 55 Jahren Und Wie Ich Es Wiedersand, Berlin 1911.   Google Scholar

Klich A., Cały ten Kutz: biografia niepokorna, Kraków 2019.   Google Scholar

Kutz K., (director), Paciorki jednego różańca [film], 1979.   Google Scholar

Kutz K., Scenariusze śląskie, Katowice 1995.   Google Scholar

Lewandowski J.F., Historia Śląska według Kutza, Katowice 2004.   Google Scholar

McKenna, Plato's Pharmacy, [in:] Violence and Difference: Girard, Derrida, and Deconstruction, Champaign 1992, pp. 27–39.   Google Scholar

Mętrak K., Reduta Habryki: recenzja filmu Paciorki jednego różańca, reż. Kazimierz Kutz, Polska 1979, “Kino” 1980, vol. 176, pp. 13–16.   Google Scholar

Simonides D., Paciorki śląskiego różańca: historyczno-kulturowe zaplecze śląskich filmów Kazimierza Kutza, [w:] Kutzowisko: o twórczości filmowej, teatralnej i telewizyjnej Kazimierza Kutza, ed. by A. Gwóźdź, Katowice 2000, pp. 68–97.   Google Scholar

Tofilska J., Giszowiec: monografia historyczna, Katowice 2016.   Google Scholar

Opublikowane

2024-05-29

Jak cytować

Fretschel-Hojarski, A. (2024). Apoteoza śląskiego górnika: scapegoating w "Paciorkach jednego różańca" Kazimierza Kutza: Scapegoating in "The Beads of One Rosary". Humanities and Cultural Studies, 4(3), 27–46. https://doi.org/10.55225/hcs.547

Numer

Dział

Artykuły naukowe