Relations of Poor Clare Order of Stary Sącz with the Parish of St. Lawrence in Biegonice from the 13th to the 18th century

Authors

DOI:

https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.8114

Keywords:

Nowy Sącz Region, Nowy Sącz – Biegonice, St. Lawrence Parish, Poor Clare Order in Stary Sącz, farm

Abstract

The article discusses the relations of the Order of Poor Clare in Stary Sącz with the Parish of St. Lawrence in Nowy Sącz—Biegonice founded by Saint Kinga of Poland, the abbess of the Order. The Parish of St. Lawrence is currently the oldest parish in the city. The relations were of legal, economic, ministerial and personal nature. The Order was in possesssion of a wealthy farm (grange, manor) in the village of Biegonice until the Austrian times. Moreover, during the Old Polish period, the Order—represented by abbesses—had the right of patronage (jus patronatus), involving financial maintenance of the parochial church as well as the privilage of the appointment of the parish priest. In turn, parish priests were the confessors for the nuns of the Order. The discussed issues are a solid illustration of various social, legal and economic phenomena in the Old Polish period.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Archiwum Diecezji Tarnowskiej [ADT]

Akta lokalne — Biegonice, Księga chrztów 1738; Księga Inwentarzy Kościelnych; Księga ślubów 1738; Księga zmarłych 1738.

Archiwum Klasztoru Klarysek Starosądeckich [AKKS]

Inwentarz wsi wszystkich do konwentu Staro Sandeckiego (…) należących (…) z 9 października 1698 r., [w:] Inwentarz dóbr starosądeckich R.P. 1706, [rkps], s. 128, [sygn. Gr/a-2].

Księga przywilejów (Inventario bonorum) [1661 r.], [rkps], [sygn. Gr/a-1].

Archiwum Kurii Metropolitarnej w Krakowie [AKMK]

AOff, t. 87; t.106; t. 107; t. 116; t. 119; t. 120; t. 162; t. 163; t. 193

AVCap, t. 1; t. 5.

Tabele Załuskiego, t. 12, tab. 32.

Archiwum Parafii Biegonice [APB]

Akta gospodarcze, Copia donationis agrorum Niwy Wójtowskie (…). Extractum ex libris Curiae Monasteri Antique Sandec Privilegii (…), [kopia rękopiśmienna z 1878 roku], [sygn. IX/97].

Akta gospodarcze, Relacja ks. Sitowskiego [przed 1775 r.], [rkps], [sygn. IX/89].

A. Niemiec, Historia parafii Biegonice [rkps].

Elenchus omnium parachorum, [wersja II, ok. 1850].

Inwentarze parafialne, Inventarium Parochialis Biegunicensis tituli S. Laurentii Dioecesis Cracoviensis Decanatus Sandecensis (…) in circulo Velicensis districtu Sandecensis [brak daty, zapewne ok. 1775], [sygn. XXVIII/40].

Źródła drukowane

Kodeks dyplomatyczny Małopolski, t. 2, 1153-1333, [dalej:] KDM, [wyd.] F. Piekosiński, [w:] Monumenta Medii Aevi Historica res gestas Poloniae illustrantia, t. 9, Cracoviae 1886.

Stanisława Tomkowicza inwentarz zabytków powiatu sądeckiego [z rękopisów Autora wydali i własnymi komentarzami opatrzyli Piotr i Tadeusz Łopatkiewiczowie], Kraków 2007.

Opracowania

Abraham W., Początki prawa patronatu w Polsce, Lwów 1889.

Dymnicka H., Komorowski Adam Ignacy, [w:] Polski słownik biograficzny, red. E. Rostworowski, t. 13, s. 405–407.

Janota E., Przewodnik w wycieczkach na Babią Górę, do Tatr i Pienin, Kraków 1860.

Kiryk F., Dzieje miasta w okresie staropolskim, [w:] Dzieje miasta Starego Sącza od czasów najdawniejszych do 1939 roku, red. H. Barycz, Stary Sącz 2007, s. 49–128.

Kiryk F., Zarys dziejów latyfundium starosądeckiego, [w:] Dzieje miasta Starego Sącza od czasów najdawniejszych do 1939 roku, red. H. Barycz, Stary Sącz 2007, s. 129–187.

Kowalska B., Biskup krakowski Paweł z Przemankowa a klasztor klarysek w Starym Sączu, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie”, seria: Zeszyty Historyczne 2009, z. 10, s. 29–42.

Kumor B., Dzieje diecezji krakowskiej, t. 4, Kraków 2003.

Leśniak J., Biegonice w służbie św. Floriana, Nowy Sącz 2014.

Litak S., Parafie w Rzeczpospolitej w XVI–XVIII wieku, Lublin 2004.

Nowak T., Nowy Sącz i Sądeczyzna w latach potopu szwedzkiego (1655–1657), „Rocznik Sądecki” 1972, t. 13, s. 19–39.

Różański M., Patronat parafii w dekanacie szadkowskim w drugiej połowie XVIII w., „Biuletyn Szadkowski” 2010, t. 10, s. 103–116.

Smoła M., Dzieje parafii p.w. św. Wawrzyńca w Nowym Sączu — Biegonicach. Środowisko — kościół — życie parafialne, t. 1–2, Tarnów 2019.

Smoła M., Proboszczowie parafii św. Wawrzyńca w Biegonicach w okresie staropolskim. Przyczynek do dziejów duchowieństwa Sądecczyzny, „Saeculum Christianum” 2019, t. 26, nr 2, s. 147–161.

Sygański J., Arendy klasztoru starosandeckiego w XVI i XVII wieku, Lwów 1904.

Szady B., Prawo patronatu w Rzeczpospolitej w czasach nowożytnych, Lublin 2003.

Szczepaniak J., Duchowieństwo diecezji krakowskiej w XVIII wieku. Studium prozopograficzne, Kraków 2010.

Tylus S., Fundacje kościołów parafialnych w średniowiecznej archidiecezji lwowskiej, Lublin 1999.

Wasiak A., Konfederacja barska na Sądecczyźnie, Nowy Sącz 1994.

Wierzbicki P., Obraz szkód poczynionych w powiecie sądeckim przez wojska Rzeczypospolitej i chorągwie prywatne w latach 1702–1703 — wypisy z akt grodzkich sądeckich, „Almanach Sądecki” 2003, t. 12, nr 3(44), s. 11–22.

Wiśniowski E., Parafie w średniowiecznej Polsce, Lublin 2004.

Wiśniowski E., Rozwój organizacji parafialnej w Polsce do czasów reformacji, [w:] Kościół w Polsce, red. J. Kłoczowski, t. 1, Kraków 1966, s. 237–372.

Witowski W., Biegonice. Zarys dziejów parafii św. Wawrzyńca, Nowy Sącz 2014.

Witowski W., Dzieje duszpasterstwa i duszpasterzy w Biegonicach. Od powstania parafii do wybuchu drugiej wojny światowej (1269–1939), Lublin 2020.

Witowski W., Proboszczowie kanonii w Biegonicach, „Tarnowskie Studia Teologiczne” 2018, t. 37, nr 1–2, s. 111–127.

Downloads

Published

2022-04-07

Issue

Section

Original articles

How to Cite

Smoła, M. (2022). Relations of Poor Clare Order of Stary Sącz with the Parish of St. Lawrence in Biegonice from the 13th to the 18th century. Humanities and Cultural Studies, 3(1), 7-26. https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.8114

Most read articles by the same author(s)