Choroby odkleszczowe i znaczenie profilaktyki w zapobieganiu zachorowaniom na boreliozę oraz kleszczowe zapalenie mózgu

Autor

  • Agnieszka Gniadek Zakład Zarządzania Pielęgniarstwem i Pielęgniarstwa Epidemiologicznego Wydziału Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum https://orcid.org/0000-0003-4179-6730 ##orcid.unauthenticated##
  • Halina Walaszek Zakład Pielęgniarstwa, Instytut Ochrony Zdrowia, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Tarnowie

DOI:

https://doi.org/10.5604/01.3001.0010.7719

Słowa kluczowe:

choroby odkleszczowe, profilaktyka

Abstrakt

Zarówno w Europie, jak i w Azji czy Ameryce obserwuje się ciągły wzrost zachorowalności na choroby przenoszone przez kleszcze. Dotyczy to przede wszystkim takich chorób jak: borelioza, kleszczowe zapalenie mózgu, anaplazmoza granulocytarna oraz babeszjoza. Do zakażenia chorobą odkleszczową najczęściej dochodzi na skutek ukłucia przez kleszcza i wprowadzenia drobnoustrojów wraz ze śliną w czasie ssania krwi. Inną drogą zakażenia może być droga pokarmowa (dotyczy to jedynie kleszczowego zapalenia mózgu). Borelioza oraz kleszczowe zapalenie mózgu to choroby, na które w Polsce zapadalność w ostatnich latach wzrasta, stając się z roku na rok znaczącym problemem epidemiologicznym. Podstawową zasadą profilaktyki chorób odkleszczowych są działania indywidualne zapewniające ochronę osobistą osób narażonych na ukłucie przez kleszcza. Do działań takich należą: stosowanie odpowiedniego ubioru, dokładnie okrywającego całe ciało, stosowanie środków ochronnych (repelentów), kontrola całego ciała, szczepienia ochronne przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu, unikanie spożywania surowego mleka i jego przetworów, szybkie i całościowe usunięcie kleszcza z powierzchni ciała, a także umiejętność rozpoznawania początkowych symptomów choroby (np. rumień). Jedynie poprzez podejmowanie takich działań, można skutecznie zahamować wzrost zachorowalności na choroby przenoszone przez kleszcze.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Dutkiewicz J., Cisak E., Wójcik-Fatla A. i wsp. Profilaktyka chorób odkleszczowych. Bezp Pr Nauk Prakt, 2014, 4, 21-23.

Flisiak R., Szechiński J. Chorobyprzenoszone przez kleszcze [w:] Choroby wewnętrzne, pod red.Szczeklik A., Med Prakt, Kraków, 2011, 2165-2173.

Cisak E., Chmielewska-Badora J.,Zwoliński J. i wsp. Choroby przenoszone przez kleszcze. Cz. II. Ludzka anaplazmoza granulocytarna, babeszjoza, bartonelozy, tularemia, gorączka Q, toksoplazmoza. Med Ogólna, 2008, 14(3), 281-290.

Cisak E., Chmielewska-Badora J.,Zwoliński J. i wsp. Choroby przenoszone przez kleszcze: Cz. I. występowanie i biologia kleszczy, kleszczowe zapalenie mózgu, borelioza z Lyme. Med Ogólna, 2008, 14(2),145-155.

Czupryna P., Moniuszko A., Panacewicz S. i wsp. Wpływ czynników klimatycznych, demograficznych i socjoekonomicznych na zapadalnośćna kleszczowe zapalenie mózgu w 6 powiatach województwa podlaskiego w latach 1994-2014. Przegl Epidemiol, 2016, 70(1), 111-114.

Wójcik-Fatla A., Szymańska J., Buczek A. Choroby przenoszone przez kleszcze. Część II. Patogeny Borreliaburgdorferi, Anaplasma phagocytophilum, Babesia microti. Zdr Publ, 2009, 119(2), 217-222.

Paradowska-Stankiewicz I., Chrześcijańska I. Borelioza z Lyme w Polsce w 2013 Roku. Przegl Epidemiol, 2015, 69(4), 897-898.

Zajkowska J., Czupryna P. Kleszczowe zapalenie mózgu – epidemiologia, patogeneza, obraz kliniczny, diagnostyka, profilaktyka i leczenie. Forum Zakażeń, 2013, 4(1), 43-51.

Pancewicz S., Garlicki A., Moniuszko-Malinowska A. i wsp. Diagnostyka i leczenie chorób przenoszonych przez kleszcze. Rekomendacje PolskiegoTowarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych. Przegl Epidemiol, 2015, 69(2), 421-432.

Tylewska–Wierzbanowska S., Chmielewski T. Zoonozy przenoszone przez kleszcze na terenie Polski. Post Mikrob, 2010, 49(3), 191-197.

Godek A. Nowoczesne metody leczenia boreliozy z koinfekcją (antybiotyki, żywienie). Med Rodz, 2014, 3, 147-151.

Grzeszczuk A. Borelioza w praktyce klinicznej, PZWL, Warszawa, 2009.

Krzyczmanik D., Rybacki M., Wittczak T. i wsp. Borelioza i kleszczowe zapalenie mózgu jako współistniejące choroby zawodowe – opis przypadku klinicznego. Med Pracy, 2011, 62(3), 339-344.

Parada-Turska J. Stawowa postać boreliozy – obraz kliniczny i leczenie. Reumatologia, 2013, 51(1), 51–55.

Hermanowska-Szpakowicz T. Borelioza z Lyme – neuroborelioza. [w:] Neuroimmunologia kliniczna, podred. Losy J., Selmaj K., Wydawnictwo Czelej, Lublin, 2007, 207-229.

Kmieciak W., Ciszewski M., Szewczyk E. Choroby odkleszczowe w Polsce – występowanie i trudności diagnostyczne. Med Pracy, 2016, 67(1), 73-86.

Tokarska-Rodak M., Pańczuk A., Kozioł-Montewka M. i wsp. Monoinfekcja Borrelia burgdorferii współzakażenia Borrelia burgdorferi/Anaplasma phagocytophilumu pracowników leśnictwa i rolników. Med Pracy, 2015, 66(5), 645-651.

Wójcik-Fatla A., Szymańska J., Buczek A. Choroby przenoszone przez kleszcze. Część I. Ixodes ricinus jako rezerwuar i wektor patogenów. Zdr Publ, 2009, 119(2), 213-216.

Chmielewski T., Dunaj J., Gołąb E.i wsp. Diagnostyka laboratoryjna chorób odkleszczowych. Rekomendacje Grupy Roboczej, www.kidl.org.pl zakładka Rekomendacje. (data cytowania: 02.04.2016).

Gajda P., Rustecka A., Kalicki B. Babeszjoza człowieka – mało znana choroba odkleszczowa. Pediatr Med Rodz, 2015, 11(1), 75-82.

Rożej-Bielicka W., Stypułkowska-Misiurewicz H., Gołąb E. Babeszjoza u ludzi. Przegl Epidemiol, 2015, 69(3), 605-608.

Matowicka-Karna J., Białas J. Diagnostyka babeszjozy. Diagn Lab, 2009, 45(2), 175-177.

Kłapeć T., Cholewa A. Tularemia – wciąż groźna zoonoza. Med Ogól Nauk Zdr, 2011, 17(3), 155-160.

Mączka I., Tylewska-Wierzbanowska S. Choroby serca jako późne powikłania zakażeń odzwierzęcych przenoszonych przez kleszcze. Post Mikrob, 2012, 51(1), 37-45.

Fiecek B., Chmielewski T., Tylewska- Wierzbanowska S. Zakażenia Bartonella spp. ze szczególnym uwzględnieniem chorób oczu. Post Mikrob, 2012, 51(1), 47-53.

Cisak E., Zwoliński J. (red.): Profilaktyka boreliozy i innych chorób przenoszonych przez kleszcze jako chorób zawodowych, poradnik dla służb BHP, pracowników i pracodawców. Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera, Łódź, 2011, 23- 35.

Zajkowska J. Pokłucie przez kleszcza a ryzyko wystąpienia kleszczowego zapalenia mózgu. Jak uchronić się przed pokłuciem i zachorowaniem. Forum Zakażeń, 2015, 6(2), 103-109.

Woźniak M., Brukwicka I., Kopański Z. i wsp. Związki stylu życia ze zdrowiem. J Clin Healthcare, 2015, 4, 4-9.

Juczyński Z. Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia. Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, Warszawa, 2001, 75- 79.

Pobrania

Opublikowane

2017-06-30

Jak cytować

Gniadek, A., & Walaszek, H. (2017). Choroby odkleszczowe i znaczenie profilaktyki w zapobieganiu zachorowaniom na boreliozę oraz kleszczowe zapalenie mózgu. Health Promotion & Physical Activity, 2(3), 23-42. https://doi.org/10.5604/01.3001.0010.7719

Podobne artykuły

21-30 z 47

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.