Tropem mitów i legend. O postaci lazzarona w romantycznej wizji arkadyjskiej

Autor

DOI:

https://doi.org/10.55225/hcs.467

Słowa kluczowe:

poezja romantyczna, lazzaron, Arkadia, Neapol, Zatoka Neapolitańska

Abstrakt

W książkach i opracowaniach dotyczących podróży włoskich postać lazzarona pojawia się epizodycznie, częściej natomiast powielany zostaje stereotyp tej postaci w polskiej poezji romantycznej. Autorka artykułu na przykładzie fragmentów utworów Juliusza Słowackiego, Teofila Lenartowicza, Antoniego Edwarda Odyńca oraz późniejszych twórców: Romana Brandstaettera i Tadeusza Różewicza pokazuje sposób funkcjonowania postaci lazzarona w wyobraźni pisarzy–podróżników zwiedzających Italię. Dokonana przez nią analiza wybranych utworów poświęconych Neapolowi i Zatoce Neapolitańskiej przekonuje, że topika, motywy i wątki arkadyjskie obecne w poezji romantycznej są ciągle żywe i oryginalne, a utrwalony w polskiej literaturze topos pogodnego neapolitańczyka stanowi niezbędne dopełnienie arkadyjskiego mitu. Portret lazzarona to dla jednych pewna mistyfikacja, dla innych część neapolitańskiego folkloru, wpisującego się w genius loci tego uroczego i opiewanego przez artystów zakątka Europy.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Basile L., Morea D., Lazzari e scugnizzi, Roma 1996.

Brahmer M., Włochy w literaturze francuskiej okresu romantycznego, cz. 1, Kraków 1930.

Croce B., Curiosità storiche, Napoli 1919.

Croce B., Storie e leggende napoletane, Milano 2005.

Goethe J.W., Podróż włoska, red. P. Hertz, tłum. H. Krzeczkowski, Warszawa 1980 (Italienische Reise, 1829).

Genius loci w kulturze europejskiej: Kampania i Neapol. Szkice komparatystyczne, red. T. Sławek i A. Wilkoń, przy współudziale Z. Kadłubka, Katowice 2007.

Gregorovius F., Wędrówki po Włoszech, tłum. T. Zabłudowski, Warszawa 1990.

Gurgo O., Lazzari. Una storia napoletana, Napoli 2005.

Karpiński W., Pamięć Włoch, Warszawa 2008.

Lenartowicz T., Poezje, wybór i oprac. J. Nowakowski, Warszawa 1968.

de Stael Holstein A.E., Korynna, czyli Włochy, tłum. Ł. Rautenstrauchowa, K. Witte, oprac. A. Jakubiszyn-Tatarkiewiczowa, Wrocław 1962.

Pianigiani O., Vocabolaro etimologico della lingua italiana, Genova 1993.

Przybylski R., „Et in Arcadia ego”. Esej o tęsknotach poetów, Warszawa 1966.

Słownik języka polskiego, t. 2, red. J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, Warszawa 1902.

Mastriani F., I lazzari, Napoli 1976.

Muratow P., Obrazy Włoch, przeł. P. Hertz, Warszawa 1972.

Nawarecki A., „Zobaczyć świat w ziarenku piasku...”. O przyjaźni, pamięci i wyobraźni. Tom jubileuszowy dla Profesora Tadeusza Sławka, red. E. Borkowska i M. Nitka, Katowice 2006.

Odyniec A.E., Listy z podróży, t. 2, Warszawa 1961.

Pianigiani O., Vocabolaro etimologico della lingua italiana, Genova 1993.

Ricci G., Lazzari. Appunti sparsi per la rivoluzione, Pavia 2011.

Różewicz T., Et in Arcadia ego, [w:] Tenże, Poezje zebrane, Wrocław—Warszawa—Kraków—Gdańsk 1976, s. 480–498.

Rydel L., Listy do Józefa Mehoffera, rkps w Bibliotece Ossolineum, sygn. 12792/II.

Stabryła S., Wstęp, [w:] Mit, człowiek, literatura, red. B. Gomulicka, Warszawa 1992, s. 1–12.

Stendhal (Henri Beyle), Kroniki włoskie, przeł. T. Boy-Żelenski, Warszawa 1955.

Tatarkiewicz W., Historia filozofii, t. 1, Warszawa 1981.

Viaggio in Italia, trad. E. Zaniboni, 2 voll., Firenze 1924.

Viaggio in Italia, a cura di Arturo Farinelli, 2 voll., Roma 1933.

Viaggio in Italia, a cura di A. Oberdorfer, Vallecchi, Firenze 1955.

Wilkoń T., Nimfy oko błękitne. Obrazy Neapolu w poezji polskiej XIX i XX wieku, Katowice 2006.

Wilkoń T., Naples, a special city, [w:] Genius loci — mappa della ricerca, red. B. Malska, K. Wojcieszuk, Napoli—Katowice 2010.

Wołowski F., Podróż do Szwajcarii i Włoch rozpoczęta w 1825 roku, Paryż 1845.

Pobrania

Opublikowane

2023-02-23

Numer

Dział

Artykuły naukowe

Jak cytować

Wilkoń, T. (2023). Tropem mitów i legend. O postaci lazzarona w romantycznej wizji arkadyjskiej. Humanities and Cultural Studies, 3(4), 63-76. https://doi.org/10.55225/hcs.467

Inne teksty tego samego autora