Wpływ wahań lokalnego kursu walutowego i cen surowców na bilans handlowy krajów ECOWAS
DOI:
https://doi.org/10.55225/pel.634Słowa kluczowe:
ECOWAS, deprecjacja waluty, ceny surowców, handelAbstrakt
Artykuł stanowi próbę zidentyfikowania wpływu deprecjacji lokalnej waluty oraz wzrostu cen wybranych surowców na bilans handlowy w obrębie Wspólnoty Gospodarczej Państw Afryki Zachodniej (ECOWAS). Do tego celu zastosowano metodę regresji wielorakiej z opóźnieniami, w której zostały ujęte zmienne ilościowe oraz zerojedynkowe. Skonstruowany został zarówno model zbiorczy, jak modele wyodrębnione dla wybranych krajów należących obecnie bądź w przeszłości do ECOWAS. Do dwuetapowego wyboru zmiennych wykorzystano analizę grafów, natomiast modele zostały zweryfikowane pod kątem spełnienia założeń regresji liniowej. Rezultaty badania wykazały, że zmiany cen surowców w większym stopniu przekładają się na bilans handlowy niż wahania kursu walutowego, lecz obie te zależności mają charakter ujemnej korelacji. Negatywny wpływ tych czynników na bilans handlowy jest związany z wyższymi kosztami importu, a dodatkowo niekorzystna dla krajów ECOWAS struktura towarowa handlu. Nie stwierdzono występowania istotnych różnic w tym zakresie między obecnymi a byłymi członkami ugrupowania. Wskazuje to na ograniczone znaczenie czynników ekonomicznych w powstaniu Sojuszu Państw Sahelu, alternatywnej do ECOWAS regionalnej organizacji handlowej.
Pobrania
Bibliografia
Ackah, Ch., Turkson, F. E., Opoku, K. (2013). Measuring Trade Costs in Economic Community of West African States (ECOWAS). Modern Economy, 4(1), 63. DOI: 10.4236/me.2013.41007.
Ambukita, E. (2018). Wspólnota Gospodarcza Państw Afryki Zachodniej jako przykład integracji gospodarczej w Afryce. Studia i Prace WNEiZ US, 53(2), 20. DOI: 10.18276/sip.2018.53/2-01.
Ampuła, D. (2015). Wartości resztowe w procesie regresji. Problemy Techniki Uzbrojenia, 44, 86–87.
Avoulete, K. (2022). Should ECOWAS rethink its approach to coups. Foreign Policy Research Institute, 3, 2.
Bank Światowy, Commodity markets (2025). Dostępny w Internecie: https://www.worldbank.org/en/research/commodity-markets [dostęp: 2025-02-22].
Bijak-Kaszuba, M. (1998). Preferencyjne porozumienia handlowe a liberalizacja obrotów międzynarodowych. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica, 146, 18.
Bitner, A. (2007). Konstrukcja modelu regresji wielorakiej przy wycenie nieruchomości. Acta Scientiarum Polonorum Administratio Locorum, 6(4), 65.
Chlebisz, A, Mierzejewski, M. (2020). Determinants of GDP growth in Scandinavian countries with special reference to scientific progress. International Entrepreneurship Review, 6(3), 28. DOI: 10.15678/IER.2020.0603.02.
Dudek, H. (2005). Wykrywanie współliniowości za pomocą scentrowanych, niescentrowanych oraz uogólnionych czynników inflacji wariancji (Detecting of Collinearity by Using Centered, Noncentered and Generalized Variance Inflation Factors). Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu. Taksonomia, 12(1076), 8.
Firlej, K. (2017). Przemysł spożywczy w Polsce: nowa ścieżka rozwoju. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Firlej, K. A. (2016). Programowanie rozwoju innowacyjności jako instrument podnoszenia konkurencyjności regionów w Polsce na tle Unii Europejskiej. Kraków: Fundacja Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie.
Foryś, I., Batóg, B. (2015). Modelowanie aktywności nabywców mieszkań na rynku województwa zachodniopomorskiego. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, 5(941), 41. DOI: 10.15678/ZNUEK.2015.0941.0503.
Garlińska-Bielawska, J. (2022). Informal Cross-Border Trade in African Economic Communities – The Case of the ECOWAS and the WAEMU. Studia Sieci Uniwersytetów Pogranicza, 6, 63. DOI: 10.15290/sup.2022.06.05.
Gurtner, F. J. (1999). The CFA Franc zones and the theory of optimum currency area. Africa Spectrum, 34.
Iyoha, M., Okim, A. (2017). The impact of trade on economic growth in ECOWAS countries: Evidence from panel data. CBN Journal of Applied Statistics, 8(1), 45–46.
Kohnert, D. (2024). Navigating rivalries: prospects for coexistence between ECOWAS and AES in West Africa. Hamburg Institute of African Affairs. DOI: 10.2139/ssrn.4902691.
Kuś, A., Pawlik, M. (2016). Wykorzystanie modelu regresji wielorakiej do określenia czynników z obszaru płynności finansowej kształtujących efektywność w przedsiębiorstwach przemysłowych. Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia, 82, 101. DOI: 10.18276/frfu.2016.4.82/1-08.
Mati, S., Civcir, I., Ozdeser, H. (2023). ECOWAS common currency, a mirage or possibility? Panoeconomicus, 70(2), 256. DOI: 10.2298/PAN191119015M.
Mielcarek, J. (2014). Ekonometryczny model deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, 932(08), 59. DOI: 10.15678/ZNUEK.2014.0932.0804.
Mišević, P. (2022). International Trade of ECOWAS Member Countries. InterEULawEast: Journal for the International and European Law, Economics and Market Integrations, 9(1), 118. DOI: 10.22598/iele.2022.9.1.5.
Mitręga-Niestrój, K. (2017). Funkcjonowanie Strefy Franka CFA – wstęp do krytycznej analizy. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, Sectio H: Oeconomia, 51(4), 254. DOI: 10.17951/h.2017.51.4.247.
Mohapi, M. (2021). The CFA franc zone: A modern reincarnation of a colonial relic. The University of Cape Town.
Mróz, M. (2017). Dobór zmiennych niezależnych w modelowaniu procesów logistycznych metodą analizy grafów. Zeszyty Naukowe Akademii Sztuki Wojennej, 142.
Nenovsky, N., Bondi, G. (2024). A proposal for a common currency based on resources of the Alliance of Sahel States. Theoretical and practical issues. BRICS Journal of Economics, 5(3), 107. DOI: 10.3897/brics-econ.5.e133581.
Ntongho, R. A. (2024). Why Institutions Matter for Eco Currency. The African Review 1(aop), 566. DOI: 10.1163/1821889x-bja10119.
Nzally, J. H. (2022). Understanding the Fall of Yahya Jammeh in the December 2016 Presidential Elections.
Obserwatorium Złożoności Ekonomicznej, Historical country data (2025). Dostępny w Internecie: https://oec.world/en [dostęp: 2025-02-22].
Oluyemi, O. A. (2025). The Cold War Resurgence: A Discourse on the Rivalry between ECOWAS and AES in West Africa. International Journal of Social Sciences and English Literature, 9(1), 5. DOI: 10.55220/2576683x.v9.244.
Pawlak, K., Kita, K. (2014). Skutki potencjalnej liberalizacji światowego handlu rolnego dla sektora rolno-żywnościowego Wspólnoty Gospodarczej Państw Afryki Zachodniej (ECOWAS). Journal of Agribusiness and Rural Development, 32(2), 112.
Pitigala, N., López-Cálix, J. (2021). Designing Trade Policy Options for Export Diversification: The Cases of Mali, Chad, Niger and Guinea. LAP LAMBERT Academic Publishing.
Popławski, B., Szeniawska, K. (2013). Społeczne aspekty uprawy kakao w Wybrzeżu Kości Słoniowej w kontekście zasad międzynarodowego handlu i konsumpcji. Polska Akcja Humanitarna.
Shuaibu, M. (2015). Trade liberalization and intra‐regional trade: A case of selected ECOWAS countries. African Development Review, 27(1), 37. DOI: 10.1111/1467-8268.12120.
Surazu, M. M., Stefanović-Štambuk, J. (2023). The Cause of Diplomatic Failure in the Sahel Region and the Rising Coups. International Journal of Research and Innovation in Social Science, 7(12), 1006. DOI: 10.47772/IJRISS.2023.7012076.
Świercz, W., Szostak R. (2024). Modelowanie Ekonometryczne Kapitału Inwestorów Indywidualnych Na Rynku Głównym GPW. W: Stanimir, A. (red.). Współczesne problemy społeczno-ekonomiczne w ujęciu analitycznym (s. 155). Wroclaw University of Economics and Business.
Taboga, M. (2021). "Dummy variable", Lectures on probability theory and mathematical statistics. Kindle Direct Publishing Online appendix. Dostępny w Internecie: https://www.statlect.com/fundamentals-of-statistics/dummy-variable [dostęp: 2025-02-22].
Trading Economics, Trade and markets indicators (2025). Dostępny w Internecie: https://tradingeconomics.com/ [dostęp: 2025-02-22].
Wójcik, A. (2014). Modele wektorowo-autoregresyjne jako odpowiedź na krytykę strukturalnych wielorównaniowych modeli ekonometrycznych. Studia Ekonomiczne, 193, 120.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Arkadiusz Chaim

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.