Cechy morfologiczne organizmu i sprawność siłowo-szybkościowa siatkarek występujących na wysokim poziomie sportowym

Autor

  • Marcin Krawczyk Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Tarnowie, Instytut Ochrony Zdrowia https://orcid.org/0000-0003-0599-2435 ##orcid.unauthenticated##
  • Mariusz Pociecha Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Tarnowie, Instytut Ochrony Zdrowia https://orcid.org/0000-0003-0327-777X ##orcid.unauthenticated##
  • Paulina Kozioł Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Tarnowie, Instytut Ochrony Zdrowia
  • Aleksandra Stepek Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Tarnowie, Instytut Ochrony Zdrowia
  • Ryszard Guzy Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Tarnowie, Instytut Ochrony Zdrowia
  • Krzysztof Więcek Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Tarnowie, Instytut Ochrony Zdrowia
  • Krzysztof Rzepa Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Tarnowie, Instytut Ochrony Zdrowia

DOI:

https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.4330

Słowa kluczowe:

siatkówka, moc anaerobowa kończyn dolnych, komponenty tkankowe ciała, selekcja i kontrola treningu w siatkówce kobiet

Abstrakt

Wstęp: Współczesna siatkówka wymaga od zawodników prezentowania wysokiego poziomu rozwoju możliwości siłowo-szybkościowych. Efektywność w tej dyscyplinie jest także istotnie determinowana poziomem rozwoju podstawowych cechy budowy somatycznej, w tym przede wszystkim wysokością ciała oraz zasięgiem ramion. Głównym celem badań była ocena poziomu rozwoju najistotniejszych cech morfo-funkcjonalnych charakteryzujących siatkarki występujące na drugim poziomie krajowych rozgrywek ligowych na tle kobiet nietrenujących.
Materiał i metody: W badaniach wzięło udział 13 zawodniczek reprezentujących I-ligowy klub siatkarski. Grupę kontrolną stanowiło 11 kobiet nietrenujących żadnej formy sportu. Przeprowadzono pomiary podstawowych cech budowy somatycznej: wysokość ciała, masę ciała i jej komponenty tkankowe. Ponadto zmierzono siłę eksplozywną kończyn dolnych (CMJ) oraz przeprowadzono test Wingate. Na podstawie analizy statystycznej wyselekcjonowano najistotniejsze cechy budowy somatycznej i wskaźniki sprawności motorycznej charakteryzujące I-ligowe siatkarki.
Wyniki: Największe zróżnicowanie pomiędzy siatkarkami a nietrenującymi w zakresie cech morfologicznych odnotowano dla masy ciała szczupłego (LBM [kg], Z=6,63, p<0,01). Natomiast w zakresie wskaźników wysiłkowych największe różnice stwierdzono w zakresie piku mocy, mocy średniej oraz wyskoku CMJ i mocy względnej wyskoku CMJ. Obliczono odpowiednio: Z=2,59, p<0,001; Z=3,22, p<0,001; Z=2,75, p<0,001, Z=2,54, p<0,001).
Wnioski: Badania własne wykazały i potwierdziły wysokie znaczenie wybranych cech morfo-funkcjonalnych sprzyjających wysokiej efektywności gry w siatkówce kobiet. Testy bazujące na skokach (np. CMJ) oceniające potencjał motoryczny kończyn dolnych siatkarek, mają wartość praktyczną w kontekście naboru, selekcji oraz kontroli treningu w siatkówce kobiet. Test Wingate, jako narzędzie diagnostyczne, może być stosowany jako uzupełnienie do prób o charakterze specyficznym w siatkówce.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Jaskólski, A., Jaskólska, A., & Adach, Z. (2002). Podstawy fizjologii wysiłku fizycznego z zarysem fizjologii człowieka. AWF.

Zatoń, M., & Jastrzębska, A. D. (Eds.). (2010). Testy fizjologiczne w ocenie wydolności fizycznej. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Gacesa, J. Z. P., Barak, O. F., & Grujic, N. G. (2009). Maximal anaerobic power test in athletes of different sport disciplines. The Journal of Strength & Conditioning Research, 23(3), 751–755.

Stec, K., Pilis, K., Witkowski, Z., Pilis, A., Michalski, C., & Zych, M. (2018, May). Anaerobic power in sports. In Proceedings of the International Scientific Conference. Volume IV, 274, 282.

Stanisz, L., Gabryś, T., Wagner, G. (2016). Czas reakcji psychomotorycznej , wybranej czynności w obronie u siatkarek kadry U-16 Polski. In: Szmatlan-Gabryś U, A. S, editors. Trening Sportowy II Planowanie, kontrola, sterowanie. Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. rtm. Witolda Pileckiego w Oświęcimiu, 149–169.

Grządziel, G., Szade, D. (2016). Piłka siatkowa. In: Zając A, Chmura J, editors. Współczesny System Szkolenia w Zespołowych Grach Sportowych. AWF Katowice, 101–110.

Martinez, D. B. (2017). Consideration for power and capacity in volleyball vertical jump performance. Strength & Conditioning Journal, 39(4), 36–48.

Maughan, R. J., Shirreffs, S.M. (2017). Energy demands of volleyball. In: Handbook of Sports Medicine and Science. Chichester, UK: John Wiley & Sons, Ltd, 1–14.

Stanisz, A. (1998). Przystępny kurs statystyki w oparciu o program STATISTICA PL na przykładach z medycyny. StatSoft Polska.

Kopiczko, A,. Bogucka, A. (2018). Dystrybucja tkanki tłuszczowej oraz rozkład wskaźnika względnej masy ciała u młodych kobiet o zróżnicowanym poziomie aktywności fizycznej. Probl Hig Epidemiol, 99(1):64–8.

International Society for the Advancement of Kinanthropometry. International Standards for Anthropometric Assessment. Int Soc Adv Kinanthropometry. 2001.

Sayers, S. P., Harackiewicz, D. V., Harman, E. A., Frykman, P. N., & Rosenstein, M. T. (1999). Cross-validation of three jump power equations. Medicine and science in sports and exercise, 31(4), 572–577.

Gabryś, T., Borek, Z., Szmaltlan-Gabryś, U., & Gromisz, W. (2004). Test Wingate. Wybrane zagadnienia diagnostyki wydolności beztlenowej w sporcie. Beskidzka Wyższa Szkoła Turystyki w Żywcu.

Dotan, R., & Bar-Or, O. (1983). Load optimization for the Wingate anaerobic test. European journal of applied physiology and occupational physiology, 51(3), 409–417.

Vandewalle, H., Péerès, G., & Monod, H. (1987). Standard anaerobic exercise tests. sports Medicine, 4(4), 268–289.

Hawley, J. A., Williams, M. M., Vickovic, M. M., & Handcock, P. J. (1992). Muscle power predicts freestyle swimming performance. British journal of sports medicine, 26(3), 151–155.

Robergs, R. A., Kennedy, D., Gibson, A. L., Zuhl, M., Hsu, H. S., Beam, J., ... & Estrada, E. (2015). Evidence for the invalidity of the Wingate test for the assessment of peak power, power decrement and muscular fatigue. Central European Journal of Sport Sciences and Medicine, 10(2), 63–78.

Nikolaidis, P., Afonso, J., Buśko, K., Ingebrigtsen, J., Chtourou, H., & J Martin, J. (2015). Positional differences of physical traits and physiological characteristics in female volleyball players–the role of age. Kinesiology: International journal of fundamental and applied kinesiology, 47(1), 75–81.

Szopa, J., Mleczko, E., & Żak, S. (1996). Podstawy antropomotoryki. Wydaw. Naukowe PWN.

Bompa, T. O., Buzzichelli, C. (2015). Periodization Training for Sports-3rd Edition. Champaign, IL : Human Kinetics.

Gabbett, T., & Georgieff, B. (2007). Physiological and anthropometric characteristics of Australian junior national, state, and novice volleyball players. Journal of strength and Conditioning Research, 21(3), 902.

Sattler, T., Hadžic, V., Derviševic, E., & Markovic, G. (2015). Vertical jump performance of professional male and female volleyball players: Effects of playing position and competition level. The Journal of Strength & Conditioning Research, 29(6), 1486–1493.

Marques, M. C., Van Den Tillaar, R., Vescovi, J. D., & González-Badillo, J. J. (2008). Changes in strength and power performance in elite senior female professional volleyball players during the in-season: a case study. The Journal of Strength & Conditioning Research, 22(4), 1147–1155.

Nikolaidis, P., Afonso, J., Clemente-Suarez, V., Alvarado, J., Driss, T., Knechtle, B., & Torres-Luque, G. (2016). Vertical jumping tests versus wingate anaerobic test in female volleyball players: the role of age. Sports, 4(1), 9.

Szopa, J. (1999). About motority structure – an attempt to the system approach. J Hum Kinet Antropomotoryka, 19–20:125–138.

Opublikowane

2019-09-07

Numer

Dział

Artykuł oryginalny

Jak cytować

Krawczyk, M., Pociecha, M., Kozioł, P., Stepek, A., Guzy, R., Więcek, K., & Rzepa, K. (2019). Cechy morfologiczne organizmu i sprawność siłowo-szybkościowa siatkarek występujących na wysokim poziomie sportowym. Health Promotion & Physical Activity, 8(3), 6-11. https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.4330

Inne teksty tego samego autora